Historia szko造

Z kart historii Szko造 w O瘸rowie - ㄆgowie.
Lata przedwojenne

Co m闚i najstarsze dokumenty?
Najstarsze dokumenty z historii naszej szko造 pochodz z roku 1916/17, czyli z czas闚 I wojny 鈍iatowej, kiedy Lublin by g堯wn siedzib Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego. Z pewno軼i jednak nie jest to pierwszy rok funkcjonowania szkolnictwa na terenie miejscowo軼i ㄆg闚 i O瘸r闚, poniewa z arkuszy klasyfikacyjnych wynika, 瞠 istnia wtedy opr鏂z pierwszego i drugi oddzia uczni闚. Na czas roku szkolnego 1917/18 przypada bardzo wa積e wydarzenie - obj璚ie zarz康u szkolnictwa przez polskie w豉dze w dniu 1 pa寮ziernika 1917 r. M闚i o nim zachowane pismo Tymczasowej Rady Stanu Kr鏊estwa Polskiego Departamentu Wyzna Religijnych i O鈍iecenia Publicznego skierowane do: "zi軼i si cel, o kt鏎y daremnie walczy造 pokolenia. Od ofiarnych poczyna i wysi趾闚 jednostek, od pracy w podziemiach o鈍iata polska przechodzi do jawnego, pa雟twowego dzia豉nia". I tak w historii szko造 w O瘸rowie i ㄆgowie jak w zwierciadle odbijaj si trudno軼i i sukcesy w budowaniu narodowego szkolnictwa.

Dlaczego szko豉 "1-klasowa pierwszego stopnia"?
Zar闚no ㄆg闚 jak i O瘸r闚 posiada造 swoj szko喚. Pocz徠kowo s to 1-klasowe szko造 mieszane, czyli plac闚ki o jednym nauczycielu. W roku szkolnym 1926/27 powsta豉 2-klasowa Szko豉 w O瘸rowie-ㄆgowie z pi璚ioma oddzia豉mi, kt鏎a we wrze郾iu 1930 r. zosta豉 przekszta販ona w plac闚k 3-klasow (o trzech nauczycielach). Jednak rok p騧niej ze wzgl璠u na znaczn odleg這嗆 dzieci z kolonii Marjanki dokonuje si likwidacji tej szko造 i, do czasu wybudowania nowej szko造 w dogodnym punkcie, zostaj powo豉ne dwie nowe plac闚ki - 1-klasowa szko豉 w O瘸rowie i 2-klasowa szko豉 w ㄆgowie. Po reformie szkolnictwa w 1932 r. pod wzgl璠em organizacyjnym s to szko造 pierwszego stopnia, czyli uczniowie w czterech oddzia豉ch ucz si przez 7 lat - oddzia I i II jest jednoroczny, natomiast III dwuletni, a IV trzyletni. Szko豉 w ㄆgowie nosi豉 imi Lenartowicza, w O瘸rowie za ks. Skargi. Rok szkolny trwa 7-8 miesi璚y, a od 1933 r. musia wynosi minimum 205 dni. Zaczyna si zwykle w pierwszych dniach wrze郾ia, a od 1932 roku - 20 sierpnia, zako鎍zenie przypada這 pod koniec czerwca, a w latach trzydziestych w po這wie tego miesi帷a. Nauka w szkole odbywa豉 si od poniedzia趾u do soboty, jedna lekcja trwa豉 50 minut, p騧niej 45. Oddzia I i II mia w tygodniu 16 godzin, a III i IV - 18. W p騧niejszych latach tygodniowy wymiar zaj耩 ulega zmianom, du瞠 ograniczenia w ilo軼i godzin wprowadzono w czasach kryzysu na pocz徠ku lat 30-tych. Oddzia造 mia造 lekcje 陰czone. Nauka odbywa豉 si w systemie "g這郾ym" i "cichym", czyli jedna grupa mia豉 polecenie samodzielnego rozwi您ywania zada, czytania, itp., a nauczyciel w tym czasie t逝maczy lekcj drugiej grupie i tak na zmian. By豉 te nauka wsp鏊na.

Jak wygl康a豉 dawna szko豉?
Izby lekcyjne i mieszkania dla nauczycieli by造 wynajmowane w domach gospodarzy, m.in. od Aleksandry Gnieciakowej, Jana Nalewajki, Stanis豉wa Misztala, Stanis豉wa Sa喚gi. Obowi您kiem gospodarza by這 wstawienie na zim dubeltowych okien, ob這瞠nie 軼ian s這m, utrzymanie w czysto軼i ust瘼u. Do szko造 nale瘸這 te 3 morgi ziemi, z czego 2 "przynale積e kierownikowi". Z dokumentu przekazania inwentarza szko造 przez Stefani Wr鏏lewsk Janowi Butrynowi wiemy, jak wygl康a這 wyposa瞠nie szko造 w 1925 r. By這 to: god這, obrazek, sztandar, szyld, tablice historyczne, mapa g鏎, mapa Polski, p馧kule, mapa Europy, tablice do przyrody, tablica kr鏊闚, globus, dzwonek, szafa, 2 krzes豉, taboret, st馧, 9 豉wek, liczyd這, tablica do pisania, beczu趾a na wod, kubeczek do wody, 11 ka豉marzy, atrament, wieszad這, dokumenty szkolne oraz 154 ksi捫ek w bibliotece. W p騧niejszych latach wyposa瞠nie szko造 w pomoce nadal jest bardzo ubogie, wzrasta natomiast ilo嗆 wolumin闚 w bibliotece, prenumeruje si te dwa czasopisma dla dzieci "P這myk" i "P這myczek" oraz dla nauczycieli "Wiedza i 篡cie". W 1935 r. Inspektor szkolny odg鏎nie reguluje jak ma wygl康a izba lekcyjna. W sali szkolnej nale篡 zaniecha wszelkiego rodzaju nieprzemy郵anego i niepotrzebnego ubioru. God這 pa雟twowe, portrety Prezydenta Rzeczypospolitej i Marsza趾a Pi連udskiego winne znajdowa si w jednakowych ramach co do wielko軼i i koloru za szk貫m i winne by umieszczone przed 豉wkami szkolnemi, wzgl璠nie na 軼ianie po lewej stronie od siedz帷ego dziecka, a rozmieszczenie tych znak闚 powinno by nast瘼uj帷e: w 鈔odku God這 Pa雟twowe, po lewej stronie od patrz帷ego si portret Prezydenta Rzeczypospolitej, a po prawej stronie portret Marsza趾a Pi連udskiego. Mapy i inne pomoce nale瘸這 wywiesza tylko na czas korzystania W szko豉ch mieszcz帷ych si w ciasnych izbach wiejskich cha逝p panowa造 fatalne warunki sanitarne. Inspektor zwraca uwag, 瞠 Doz鏎 Szkolny (organ gminny) wobec szerz帷ych si epidemii powinien zakupi do szko造 podstawowe sprz皻y do utrzymania czysto軼i takie jak: wycieraczki do n鏬, skrobaczki 瞠lazne do czyszczenia obuwia z b這ta, spluwaczki, beczu趾i zamykane na wod, miednice, myd這, r璚zniki, szczotki do zamiatania, 軼ierki. Nadmienia, 瞠 pod這gi w szkole "winny by wymyte raz na miesi帷 wod gor帷 z 逝giem, zamiata i prochy 軼iera nale篡 codziennie. (...) W szczeg鏊no軼i polecam przestrzega, aby ch這pcy mieli w這sy kr鏒ko strzy穎ne a dziewcz皻a g這wy czysto umyte i uczesane a w klasie przebywa造 bez chustek na g這wie. Dzieci brudne nie powinny by w szkole cierpiane".

"Nauczycielstwo" przedwojennej szko造
Pierwszym, znanym z dokument闚, nauczycielem szko造 w ㄆgowie by Wawrzyniec Kocio貫k. Z aktu mianowania wynika, 瞠 na jego pobory sk豉da造 si: p豉ca zasadnicza w rocznej kwocie 900 koron, dodatek dro篡幡iany w rocznej kwocie 300 koron i mieszkanie w naturze lub dodatek w rocznej kwocie 180 koron. Nast瘼nie posady nauczycielskie obejmuj: Maria z Kwiatkowskich Sakulakowa, Maria G御k闚na, Stefania Wr鏏lewska, a od 1921 r. Stanis豉wa G這d闚na, kt鏎a pracuje tu do czasu II wojny. Nauczyciele przedwojennej szko造 to te Jan Butryn, Jan 安iech i Jan Krzeszowski. We wrze郾iu 1932 r. do szko造 w ㄆgowie na w豉sn pro軸 przenosz si z Motycza Anna i Andrzej Nowakowie. Andrzej Nowak zostaje kierownikiem szko造 w ㄆgowie, a nast瘼nie w O瘸rowie. Nauczyciele pracuj tygodniowo najcz窷ciej w wymiarze 34 godzin, okresowo realizuj te po 6 godzin zaj耩 pozaszkolnych. Jeden nauczyciel uczy wszystkich przedmiot闚. Nauczyciele s przeci捫eni prac, np. w roku szkolnym 1929/30 Stanis豉wa G這d闚na i Jan 安iech ucz a 164 uczni闚, dopiero w nast瘼nym roku szkolnym do grona nauczycielskiego do陰cza Jan Krzeszowski. Uczestnicz te w konferencjach nauczycielskich, podczas wakacji bior udzia w kursach wakacyjnych, a w latach 30-tych, gdy ferie zimowe trwaj od 鈍i徠 Bo瞠go Narodzenia do 15 stycznia, maj te obowi您ek organizowania zabaw, czytania, wycieczek, sport闚 zimowych dla uczni闚 potrzebuj帷ych opieki. Wymagania odradzaj帷ego si pa雟twa wobec nauczycieli s bardzo wysokie, zwi您ane nie tylko z edukacj dzieci, ale te szeroko poj皻 dzia豉lno軼i w swoim 鈔odowisku, np. wymaga si od nauczycielstwa rozpowszechniania w鈔鏚 ludno軼i wiejskiej znajomo軼i ro郵in leczniczych przez prowadzenie specjalnych ogr鏚k闚, zaleca si, by nauczyciele zak豉dali plantacje drzew morwowych i zajmowali si hodowl jedwabnika, co b璠zie przyk豉dem dla miejscowej ludno軼i i wp造nie na rozw鎩 rodzimego przemys逝, wzywa nauczycielki do udzia逝 w pracach stowarzysze sp馧dzielczych, K馧 Ziemianek, zaleca organizowanie konferencji, zebra, pogadanek po鈍i璚onych wsp鏊nemu czytaniu, omawianiu spraw wsp馧czesnego 篡cia i jego potrzeb, organizowania kurs闚 dla analfabet闚, przeciwdzia豉nia potajemnemu gorzelnictwu wobec problemu jego szerzenia si. Od 1929 r. nauczyciele prowadz te szczeg馧owe badania statystyczne dotycz帷e dzieci. Nauczyciele, kt鏎zy wynajmowali mieszkania w chatach gospodarzy, na czas wakacji wyje盥瘸li ze wsi w swoje rodzinne strony. Mieli jednak bezwzgl璠ny obowi您ek przekaza inwentarz i akta szkolne innej osobie oraz obowi您kowo poda adres swojego pobytu. Z zachowanych dokument闚 wynika, 瞠 nie zawsze udawa這 im si zgodnie wsp馧pracowa z miejscow ludno軼i, czasami wybucha造 spory i k堯tnie. 安iadczy o tym przypadek Stanis豉wy G這d闚ny, kt鏎a z powodu zatarg闚 mia豉 nawet problemy z wynaj璚iem mieszkania. Prawdziwym autorytetem dla mieszka鎍闚 by natomiast Andrzej Nowak. Bardzo szybko zdoby zaufanie miejscowych, cieszy si du篡m powa瘸niem w鈔鏚 mieszka鎍闚 i dzi瘯i temu sta si si陰 nap璠ow rozwoju wsi.

Czy dawniej do szko造 chodzi造 anio造?
Dzieci ucz瘰zczaj帷e do szko造 pochodzi造 z rodzin ch這pskich. Z dokument闚 wynika, 瞠 mieszka鎍y O瘸rowa i ㄆgowa w du瞠j mierze byli 鈔edniozamo積ymi gospodarzami, ale do szko造 chodzi造 te dzieci bardzo biedne, na przyk豉d oddane na s逝瘺 do kt鏎ego z bogatych rolnik闚 lub te, kt鏎ych rodzice pracowali w folwarku jako wyrobnicy. Opr鏂z uczni闚 wyznania rzymsko-katolickiego do szko造 ucz瘰zcza造 dzieci rodzin 篡dowskich. Nie chodzi造 one w闚czas na lekcje religii. Ich rodzice prowadzili karczmy na terenie wsi, zajmowali si handlem. Bardzo wielkim problemem odradzaj帷ej si szko造 by豉 frekwencja uczni闚, zw豉szcza w okresie prac polowych. W uwagach nauczycieli z tego czasu czytamy: "Opu軼i 12 dni z powodu choroby i roboty w polu", "opu軼i豉 38 dni z powodu braku odzie篡", "nieklasyfikowana, zako鎍zy豉 nauk w maju", ale r闚nie pojawiaj si i inne przyczyny nieobecno軼i: "Opu軼i 12 dni przez niedba這嗆", "Uczennica powy窺za w skutek obci璚ia sobie palca w sieczkarni d逝窺zy czas nie chodzi豉 do szko造, mimo to proponuje j do oddzia逝 czwartego, jako do嗆 rozwini皻 umys這wo". Nauczyciele dostaj polecenie od Inspektora, aby bezwzgl璠nie utrzyma nauk przez ca造 rok szkolny i upomina rodzic闚, kt鏎zy nie posy豉j dzieci do szko造. W dokumentach zachowa造 si dowody kary grzywny dla rodzic闚 za nieusprawiedliwion nieobecno嗆 dzieci nawet, je郵i wynosi豉 ona kilka dni, np. za 10 dni nieobecno軼i rodzic p豉ci 12 z grzywny (rok 1924). Problem anga穎wania dzieci do prac w gospodarstwie pr鏏owano rozwi您ywa tzw. "wakacjami kartoflanymi". O ich przyznaniu i d逝go軼i decydowa Doz鏎 Szkolny w porozumieniu z Inspektorem. Dowiadujemy si, 瞠 w szkole w O瘸rowie dzieci rokrocznie korzysta造 z takich ferii na prze這mie wrze郾ia i pa寮ziernika w wymiarze kilku dni. Najstarsze dokumenty 鈍iadcz o tym, 瞠 w przedwojennej szkole wymagania wobec uczni闚 by造 bardzo wysokie. Oceniano na przyk豉d nie tylko sprawowanie ucznia (wed逝g skali: chwalebne, zadawalaj帷e, odpowiednie, nieodpowiednie), ale r闚nie pilno嗆 ( wytrwa豉, zadawalaj帷a, dostateczna, ma豉), porz康ek (wzorowy, zadawalaj帷y, naganny) i post瘼 w nauce religii, w j瞛yku polskim, w czytaniu, w pisaniu, w naukach przyrodniczych, w arytmetyce, w 酥iewie, gimnastyce wed逝g skali: bardzo dobry, dobry, dostateczny, niedostateczny . W p騧niejszych latach zmieniaj si nazwy przedmiot闚 (np. roboty kobiece, 獞iczenia cielesne), zmienia si skala ocen. Od 1928 r. uczniowie opr鏂z stopni z ze sprawowania i post瘼闚 w nauce otrzymuj ocen ostateczn, okre郵on jako "wynik og鏊ny" w skali: bardzo dobry, dobry, dostateczny, niedostateczny. Nie wszystkie dzieci s w stanie sprosta obowi您kom szkolnym, co roku od kilku do kilkunastu, a nawet s lata, 瞠 i ponad 40 uczni闚 "nie by這 uzdolnionych" do przej軼ia do nast瘼nego oddzia逝. Oceny niedostateczne pojawiaj si najcz窷ciej z czytania, pisania i arytmetyki. W uwagach widniej takie zapisy: "Uczennica w og鏊e niezdolna 3 lata by豉 w oddziale pierwszym - wobec tego czwarty rok mimo s豉bych post瘼闚 zostanie przepuszczona", "bardzo s豉bo umys這wo rozwini皻y". Z dokument闚 wynika, 瞠 uczniowie przedwojennej szko造 nie byli anio趾ami. Zachowa造 si opisy nieprzyjemnych zaj嗆 mi璠zy dzie熤i - b鎩ek, k堯tni, dokuczania nauczycielom, a nawet r瘯oczyn闚 z u篡ciem no瘸. Wiemy r闚nie, 瞠 istnia造 problemy z paleniem papieros闚. By te przypadek, kiedy nauczycielka wyst瘼owa豉 z pro軸 o zwolnienie ucznia z obowi您ku szkolnego, gdy demoralizuj帷o wp造wa na inne dzieci.

Nie sam nauk 篡豉 szko豉
W szkole przedwojennej bardzo du篡 nacisk k豉dziono na sprawy wychowawcze. Po odzyskaniu niepodleg這軼i szko豉 mia豉 nie tylko walczy z powszechnym analfabetyzmem, ale r闚nie kszta速owa to窺amo嗆 narodow i 鈍iadomo嗆 obywatelsk. Dominowa這 zatem wychowanie narodowe oraz obywatelskie. Szko豉 uczy豉 mi這軼i i przywi您ania do Ojczyzny, poszanowania tradycji oraz kultu narodowych bohater闚. O takich priorytetach wychowawczych 鈍iadcz uroczysto軼i, kt鏎e odbywa造 si w przedwojennej szkole. Z zachowanych dokument闚 dowiadujemy si, 瞠 24 stycznia 1926 r. W ㄆgowie mia miejsce uroczysty wiecz鏎 ku czci Stanis豉wa Staszica w setn rocznic jego 鄉ierci. W spotkaniu wzi窸o udzia oko這 50 os鏏. Jan Butryn wyg這si odczyt o Stanis豉wie Staszicu - o jego dzia豉lno軼i i po鈍i璚eniu si dla sprawy narodowej. 14 listopada 1927 r. odby這 si natomiast zebranie wioskowe po鈍i璚one 10 rocznicy odzyskania niepodleg這軼i. 29 listopada 1930 r. 鈍i皻uje si w szkole setn rocznic powstania listopadowego. Na ostatniej lekcji w 鈍i璚ie bior udzia dzieci, a wieczorem Jan 安iech wyg豉sza referat pt. "Walki Polak闚 o odzyskanie niepodleg這軼i" dla starszych. Szczeg鏊nym kultem otacza si w szkole J霩efa Pi連udskiego. 19 marca przypadaj imieniny Marsza趾a. Jest to dzie wolny od zaj耩 szkolnych, ale dzieci bior udzia w nabo瞠雟twie i uroczystym poranku, na kt鏎y sk豉daj si deklamacje, 酥iewy, pogadanki o Marsza趾u. Co roku to 鈍i皻o obchodzone jest troch inaczej, np. jednego roku odbywa si akcja wysy豉nia poczt闚ek z podobizn Marsza趾a na Mader (na kt鏎ej obecnie przebywa), innym razem sk豉da si Marsza趾owi w darze przedmioty artystyczne wykonane zbiorowym wysi趾iem, jest te pomys organizowania uroczysto軼i wed逝g koncepcji m這dzie篡 lub przez kilka miejscowo軼i pod jednym wsp鏊nym motywem. Wyj徠kowo donios造m momentem jest dzie 鄉ierci J霩efa Pi連udskiego - 12 maja 1935 r. Tego dnia w szkole odczytano or璠zie Prezydenta RP, na budynku wywieszono chor庵wie opuszczone do po這wy masztu, uczniowie na r瘯awy za這篡li czarne przepaski. 18 maja by dniem wolnym, a uczniowie wzi瘭i udzia w uroczystym nabo瞠雟twie 瘸這bnym w Jastkowie. W szkole obowi您ywa豉 6 tygodniowa 瘸這ba. Szczeg鏊ny charakter mia造 te uroczysto軼i ku czci prezydenta Ignacego Mo軼ickiego - "Wyraziciela Majestatu Rzeczypospolitej". 安i皻owano rocznice sprawowania w豉dzy, imieniny w dniu 1 lutego. Uczestniczono w nabo瞠雟twach, odbywa造 si okoliczno軼iowe wyst徙ienia, a dziesi徠a rocznica obj璚ia prezydentury by豉 dniem wolnym od nauki. Bardzo wa積 dat dla odradzaj帷ego si pa雟twa by 3 Maja obchodzony jako 鈍i皻o narodowe. Uczniowie ze sztandarami pod kierunkiem nauczycieli udawali si na nabo瞠雟two. Przed tym nauczyciel zbiera starszych uczni闚 i wyja郾ia im znaczenie 3 Maja w historii Polski i znaczenie obchodu rocznicy tego dnia. Wskazanym by這 r闚nie zorganizowanie uroczysto軼i publicznej dla rodzic闚, cz這nk闚 Rady i Opieki. Szko豉 te uczestniczy w innych donios造ch bie膨cych wydarzeniach, np. ustanowienie "Mazurka D帳rowskiego" hymnem pa雟twowym w 1927 r., uchwalenie Konstytucji w kwietniu 1935 r. W o瘸rowsko-逝gowskiej szkole przeprowadza si te wiele akcji buduj帷ych prospo貫czne postawy m這dych Polak闚. Wiosn odbywa si 鈍i皻o sadzenia drzew, w maju ma miejsce akcja gromadnego zbierania chrab御zczy przez dzieci szkolne, od 1927 r. obchodzi si 31 pa寮ziernika jako Dzie Oszcz璠no軼i. Jest to "鈍i皻o przezornej troski o zabezpieczenie sobie i swoim bliskim przysz這軼i i pomocy w potrzebie, a jednocze郾ie 鈍i皻o obywatelskiego obowi您ku pomna瘸nia maj徠ku narodowego i o篡wienia gospodarczego 篡cia Pa雟twa". W szkole dzia豉 Szkolna Kasa Oszcz璠no軼iowa. Za zgromadzone pieni康ze dzieci wyje盥瘸j na wycieczki do Kazimierza, do Sadurek, do Jastkowa. Nauczyciele cz瘰to s proszeni o przeprowadzanie zbi鏎ek pieni璠zy lub sprzeda okoliczno軼iowych znaczk闚 w鈔鏚 dzieci i mieszka鎍闚. Zbierane s ofiary m.in. dla powodzian z Ma這polski, na budow pomnika Adama Mickiewicza w Wilnie i Jana Kochanowskiego w Lublinie, na uporz康kowanie grob闚 wojennych, w celu uczczenia pami璚i tragicznie zmar造ch Lotnik闚 - Franciszka 眨irki i Stanis豉wa Wigury, na rzecz Towarzystwa Popierania Budowy Szk馧, Na Dar Narodowy 3-go Maja, na Fundusz Szkolnictwa Polskiego Zagranic, na rzecz Komitetu Uczczenia Pami璚i Pierwszego Marsza趾a Polski J霩efa Pi連udskiego, na Fundusz Obrony Morskiej. Bardzo uroczystym momentem jest zako鎍zenie roku szkolnego. Spos鏏 jego organizacji jest 軼i郵e narzucony. W pi鄉ie Rady Szkolnej Gminy Jastk闚 z 14 maja 1918 r. do "Wielmo積ej Pani Marji Sakalukowej kierowniczki szko造 w ㄆgowie" czytamy: zako鎍zeniu "nale篡 nada cech uroczyst, aby zapisa je w pami璚i dzieci i rodzic闚, a mieszka鎍闚 Gminy zbli篡 do szko造". Przed ko鎍em roku, urz康za si wystaw zeszyt闚, rysunk闚, rob鏒ek i przeprowadza rodzaj dora幡ego egzaminu z jednego wybrano przedmiotu w ka盥ej klasie w obecno軼i Rad Szkolnych i przedstawicieli Dozoru Szkolnego. Dzie zako鎍zenia rozpoczyna si nabo瞠雟twem, a po powrocie do szko造 odbywaj si popisy dzieci, rozdawanie 鈍iadectw i nagr鏚 wobec os鏏 zaproszonych. Zgodnie z zaleceniem nagrody ksi捫kowe daje si tylko dzieciom ko鎍z帷ym szko喚 i wyj徠kowo zas逝穎nym. S lata, kiedy 鈍iadectwa daje si tylko ko鎍z帷ym nauk w wieku 14 lat, a reszcie dzieci, wed逝g zalece, zapowiada si, "瞠 nale膨 nadal do szko造 i musz si pod gro嬌 kar, zapisa w dniach 30 i 31 sierpnia."

Od ciasnej izby do wspania貫go gmachu
Wobec z造ch warunk闚 lokalowych szko造 w ㄆgowie istnieje konieczno嗆 budowy osobnego pomieszczenia przeznaczonego na szko喚. 17 kwietnia 1928 r. Doz鏎 Szkolny prosi kierownika, Jana 安iecha, o przys豉nie danych "jak stoi sprawa budowy szko造 2-klasowej w O瘸rowie-ㄆgowie". Poleca, aby porozumia si w tej sprawie z miejscow Opiek Szkoln. 5 maja 1934 r. Inspektor szkolny zawiadamia, 瞠, "gdy do 15 lipca 1934 r. nie b璠zie dostarczony szkole w O瘸rowie lokal o powierzchni co najmniej 30 m2 zostanie w szkole tej zwini皻y 1 etat nauczycielski, a tem samem cz窷 dzieci pozostanie bez nauki", dotychczasowy lokal to 27 m2 . W latach szkolnych 1933/34 i 1934/35 powstaje pomys Opieki Szkolnej wybudowania wsp鏊nej szko造 dla O瘸rowa i Czes豉wic z powodu scalenia p鏊 w O瘸rowie i tym samym zbli瞠nia si wsi do Czes豉wic. Jak dowiadujemy si ze sprawozdania Stanis豉wy G這d闚ny, projekt budowy wsp鏊nej z ㄆgowem zostaje od這穎ny a do uzyskania warunk闚 do sprzeda篡 grunt闚 szkolnych. Mieszka鎍y O瘸rowa maj ambicj wybudowania osobnej plac闚ki, jednak trwa sp鏎 o usytuowanie budynku. Najdogodniejszym punktem wydaje si pole Antoniego Glego造 le膨ce na pograniczu O瘸rowa i ㄆgowa. Gospodarz jednak nie jest zainteresowany oddaniem swojej ziemi pod budow szko造. W maju 1935 r. sytuacja staje si jeszcze bardziej napi皻a, poniewa Inspektor kieruje kolejne ostrze瞠nie do Dozoru Szkolnego w Jastkowie, 瞠 lokal nie nadaje si na pomieszczenie szko造. W zwi您ku z tym doz鏎 ma zapewni lokum o powierzchni co najmniej 50 m2, nale篡cie o鈍ietlone, z odpowiednim boiskiem do gier i zabaw, ogr鏚kiem szkolnym i podw鎩nymi ust瘼ami. Niezapewnienie odpowiedniej sali spowoduje odj璚ie szkole etatu. 5 czerwca 1935 r. odbywa si zebranie nadzwyczajne cz這nk闚 Dozoru Szkolnego w sprawie budowy szk馧 O瘸r闚-ㄆg闚. W rozwi您aniu problemu pomaga dziedziczka Lipska, kt鏎a daruje Antoniemu Glegole dwa morgi pola w zamian za przekazanie dzia趾i pod budow szko造. Od tego czasu trwaj b造skawiczne prace nad wzniesieniem nowego budynku. Szkic projektu pochodzi z 3 pa寮ziernika 1935 r., ostatecznie zatwierdzenie projektu nast瘼uje 27 stycznia 1936 r. i od tego czasu mieszka鎍y pod kierownictwem Andrzeja Nowaka z entuzjazmem przyst瘼uj do realizacji marze o nowoczesnej szkole. Wiele prac wykonuj spo貫cznie, przywo膨 materia造 budowlane, kobiety gotuj obiady dla robotnik闚, Andrzej Nowak dopilnowuje spraw urz璠owych. I tym sposobem ju w roku szkolnym 1937/38 nowa szko豉 zostaje oddana do u篡tku. Jest to budynek pi皻rowy z przestronnymi salami, kuchni, 鈍ietlic, kancelari, pokojami, pomieszczeniem przeznaczonym na pomoce naukowe. W opinii publicznej jest to "wspania造 gmach". W 1937 r. ostatecznie likwiduje si szko喚 w ㄆgowie, a uczniowie przeniesieni s do Szko造 w O瘸rowie. Kierownikiem zostaje Andrzej Nowak, nauczycielkami s za Anna Nowak i Stanis豉wa G這d闚na. Niestety, 1 wrze郾ia 1939 r. rado嗆 z dobrych warunk闚 do nauki przerywa wybuch wojny.

Krystyna Wawr皻a


Powr鏒